Door de vergrijzing, toenemende zorgvraag en personeelstekorten staat de wijkverpleging voor grote uitdagingen. Tegelijkertijd ontstaan steeds meer burgerinitiatieven en andere vormen van informele ondersteuning die kunnen bijdragen aan het langer zelfstandig thuis wonen van ouderen. Vanuit die ontwikkeling ontstond bij Gea Jagersma, strategisch beleidsadviseur bij Kwadrant, de vraag hoe formele en informele zorg beter kunnen samenwerken. Die vraag stond centraal in het afstudeeronderzoek van Jeroen Bulten, dat hij uitvoerde in opdracht van Gea Jagersma. Het onderzoek werd uitgevoerd binnen het netwerk van AWW regio Noord en levert inzichten op die kunnen bijdragen aan toekomstbestendige wijkverpleging.                             

Breder kijken dan de zorgvraag
Door de vergrijzing en toenemende druk op de zorg wordt steeds vaker gekeken naar de mogelijkheden van informele zorg en ondersteuning vanuit de omgeving. Jeroen onderzocht hoe wijkverpleegkundigen hierin een verbindende rol kunnen vervullen.

Een belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat wijkverpleegkundigen niet alleen zorg verlenen, maar ook steeds vaker de verbinding leggen tussen cliënten en hun sociale netwerk en initiatieven in de wijk. Volgens Jeroen begint dit al bij het eerste gesprek. Door breder te kijken dan de directe zorgvraag ontstaat beter zicht op wat iemand zelf kan, welke ondersteuning het netwerk kan bieden en welke mogelijkheden er in de wijk aanwezig zijn.

Verrast door de kracht van vrijwilligers
Tijdens zijn onderzoek sprak Jeroen met verschillende betrokkenen uit zowel de zorg als het sociale domein. Wat hem daarbij het meest opviel, was de grote bereidheid van mensen om iets voor anderen te betekenen.

"Er zijn veel meer vrijwilligers actief dan ik vooraf dacht. Tegelijkertijd merkte ik dat niet altijd duidelijk is hoe zorgorganisaties en burgerinitiatieven elkaar kunnen vinden. Daar liggen nog kansen."

Juist die kansen vormden voor Gea aanleiding om dit onderwerp te onderzoeken. Zij ziet dat burgerinitiatieven een steeds belangrijkere rol spelen in de ondersteuning van ouderen en andere inwoners die hulp nodig hebben.

"Als we willen dat mensen langer zelfstandig thuis kunnen wonen, moeten we beter benutten wat er al aanwezig is in buurten en wijken. Daar kunnen wijkverpleegkundigen een belangrijke rol in spelen."

Praktisch hulpmiddel voor de praktijk
Naast nieuwe inzichten leverde het onderzoek ook een concreet product op. Jeroen ontwikkelde een hulpmiddel dat wijkverpleegkundigen ondersteunt bij het in kaart brengen van de mogelijkheden rondom een cliënt. Het model helpt om gestructureerd te kijken naar eigen regie, het sociale netwerk, vrijwilligers en andere vormen van ondersteuning.

Hierdoor kunnen wijkverpleegkundigen eerder de juiste verbindingen leggen en wordt zorg niet direct ingezet terwijl er ook andere passende oplossingen mogelijk zijn.

Download hier het praktische hulpmiddel

Toekomst
Volgens Gea ligt de waarde van het onderzoek vooral in de praktische toepasbaarheid. Het onderzoek biedt aanknopingspunten voor organisaties die de samenwerking tussen formele en informele zorg verder willen versterken.

Jeroen hoopt dat wijkverpleegkundigen en organisaties vooral met de resultaten aan de slag gaan. Zijn boodschap is dan ook eenvoudig: begin klein en ga het gesprek aan met mensen en initiatieven in de wijk.

"De oplossingen zijn vaak dichterbij dan je denkt."